গুৱাহাটী: আদিবাসী ভূমি-অধিকাৰ কৰ্মী প্ৰণৱ ডোলেইক এটা গোচৰত জামিন দিয়াৰ এদিন পিছত, য’ত পুলিচক অত্যাধিক উৎসাহী হোৱাৰ বাবে ছেশ্বন আদালতে তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল, ৰাজ্য চৰকাৰে তেওঁক ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা আইন (এনএছএ)-ৰ অধীনত আটক কৰিছে।

১৯৮০ চনৰ আইনখনে চৰকাৰক ডোলেক বিচাৰ বা আনুষ্ঠানিক অভিযোগ অবিহনে ১২ মাহলৈকে আটক কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।

৩০ জুলাইত অসম চৰকাৰে এটা “যোগাযোগ”ত এনএছএৰ এটা বিধানৰ অধীনত তেওঁৰ আটকৰ বিষয়ে ডোলেক অৱগত কৰিছিল।

অসম গৃহ আৰু ৰাজনৈতিক বিভাগৰ আয়ুক্ত তথা সম্পাদক দিগন্ত বৰাৰ পৰা এই “যোগাযোগ” লাভ কৰে দ্য ৰিপ’ৰ্টাৰ্ছ’ কলেক্টিভেৰ তৰফৰ পৰা।

“এয়াও প্ৰতিবেদিত হৈছে যে আপুনি ব্যক্তিগত আৰু স্বাৰ্থপৰ স্বাৰ্থৰ বাবে আইনহীনতা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে পথ অৱৰোধৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজহুৱা সম্পত্তিৰ ক্ষতিসাধনলৈকে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত জড়িত হোৱা পোৱা গৈছে,” চৰকাৰী আদেশত অভিযোগিত ঘটনাসমূহ তালিকাভুক্ত কৰি কোৱা হৈছে।

ৰাজ্য চৰকাৰে দাবী উত্থাপন কৰিছে যে “সন্দেহজনক উৎসৰ পৰা সন্দেহজনক বিদেশী লেনদেন হৈছে, যি বিদেশী অৱদান (নিয়ন্ত্ৰণ) আইন (FCRA) উলংঘন কৰিছে আৰু যি ৰাজ্যৰ সুৰক্ষাৰ বাবে ক্ষতিকাৰক আৰু শত্ৰুভাবাপন্ন।”

অৰ্ডাৰত ডোলেৰ বিদেশ ভ্ৰমণৰ তালিকা দিয়া হৈছে। তাত কোৱা হৈছে, “বিমান যাত্ৰা, খাদ্যৰ খৰচ, থাকিবলৈ ঠাই, স্থানীয় পৰিবহণ আৰু অন্যান্য ব্যক্তিগত খৰচৰ কোনো বিৱৰণ নাই আৰু কোন উৎসৰ পৰা তেওঁ টকা লাভ কৰিছে।”

বৰাই লিখিছে, “সেয়েহে ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা আইন, ১৯৮০ৰ ধাৰা ৩(২)ৰ অধীনত আপোনাক আটক কৰি ৰাজ্যৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি কোনো প্ৰকাৰে ক্ষতিকাৰক কাৰ্য কৰাৰ পৰা বা জনসাধাৰণৰ শান্তি বজাই ৰখাৰ প্ৰতি কোনো প্ৰকাৰে ক্ষতিকাৰক কাৰ্য কৰাৰ পৰা আপোনাক প্ৰতিৰোধ কৰাটো প্ৰয়োজনীয় বুলি বিবেচনা কৰা হৈছে।”

সন্দেহজনক হোটেল প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ

যোৱা  চাৰি বছৰ ধৰি ড’লে আৰু অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ আদিবাসী পৰিয়ালবোৰে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ কাষত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত এটা পঞ্চতাৰকা বিলাসী ৰিজৰ্টৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছে।

২০২৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ৰাজ্য চৰকাৰৰ অসম পৰ্যটন উন্নয়ন নিগম (এটিডিচি)-এ চাৰাফ গ্ৰুপৰ সৈতে এখন  চুক্তি পত্ৰ (এমঅ’ইউ) স্বাক্ষৰ কৰিছিল। চাৰাফ গ্ৰুপে ভাৰতত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হায়াট ব্ৰেণ্ডৰ লাইচেন্স ব্যৱহাৰ কৰি হোটেল চলায়। এই এমঅ’ইউ-ত কোৱা হৈছিল যে চাৰাফ গ্ৰুপে “১০০ কোটি টকাৰ বিনিয়োগ” কৰি গোলাঘাট জিলাৰ কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান—এটা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান—ৰ কাষত পঞ্চতাৰকা বিলাসী ৰিজৰ্ট নিৰ্মাণ কৰিব।

ড’লে গ্ৰেটাৰ কাজিৰঙা লেণ্ড এণ্ড হিউমেন ৰাইটছ প্ৰটেকশ্যন কমিটি (জিকেলএইচআৰপিচি)-ৰ আহ্বায়ক। এই সংগঠনটো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ চাৰিওফালৰ ১০০তকৈও অধিক গাঁৱৰ বাসিন্দাসকলক সামৰি লোৱা এটা ছাতি সংগঠন। ড’লে আৰু জিকেলএইচআৰপিচি-ৰ আন তিনিজন সদস্যক জুন ২৮-ত প্ৰস্তাৱিত হোটেল নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতা কৰা এটা সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত থাকি ১২ আৰু ১৩ জুলাইৰ ভিতৰত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।

 ১২ জুলাইত ডিচপুৰ পুলিচে গুৱাহাটীৰ এটা ব্যক্তিগত বাসগৃহৰ পৰা দোলেক ধৰিছিল। আটক কৰাৰ সময়ত দোলেক এখন ভিডিঅ'ত ধৰা পৰিছিল য'ত তেওঁ কৈছিল, “আমি মানুহৰ মাত হ'বও নোৱাৰোঁ। এয়া কি ধৰণৰ গণতন্ত্র?” ফটো: অনুপম চক্ৰৱৰ্তী

অসম পুলিচৰ এখন নোটিচত উল্লেখ আছে যে তাৰপাছত বিভিন্ন গোটৰ মাজত এখন বৈঠক হৈছিল, যিটো ৰাজ্য পুলিচে অভিযোগ কৰিছে যে বিতৰ্কিত স্থানত পুলিচৰ সৈতে হিংসাত্মক সংঘৰ্ষত পৰিণত হৈছিল।

১৪ জুলাইত এটা বিবৃতিত জি কে এল এইচ আৰ পি চি-এ দাবী কৰিছে যে অভিযোগবোৰ ভূৱা   আৰু “প্ৰণৱ দলেই পুলিচে একত্ৰিত আদিবাসী পৰিয়ালবোৰক আঁতৰাবলৈ বল প্ৰয়োগ কৰোঁতে সংঘৰ্ষত জড়িত নাছিল।”

“যদি মই অন্য মানুহৰ বাবে মোৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰোঁ, তেন্তে এইটো কি ধৰণৰ গণতন্ত্ৰ,” দলেইক গুৱাহাটীত আটক কৰোঁতে ১২ জুলাইত ৰেকৰ্ড কৰা এটা ভিডিঅ’ত তেওঁক কওঁতে শুনা গৈছিল।

১৫ জুলাইত অসম বিধানসভাৰ বাজেট অধিৱেশনত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শৰ্মাই ৰাজ্যজুৰি আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্পসমূহৰ ওপৰত প্ৰতিবাদ আৰু চিন্তাৰ বিষয়ে আপত্তি দৰ্শাইছিল।

“কাজিৰঙাত এটা ৫-ষ্টাৰ [ৰিজৰ্ট/হোটেল] হ’ব। মানুহে ভাল অনুভৱ কৰিব লাগে, পইচা দিয়া পৰ্যটক আহিব। টকা কোনে পাব? হাতীৰ মাহুত, জীপ ছাফাৰী, দোকানী, মানুহে…” শৰ্মাই ক’লে। “জিম কৰবেট পাৰ্কৰ ভিতৰতো তেওঁলোকে এটা ৫-ষ্টাৰ বনাইছে, টাটাই গুজৰাটৰ অৰণ্যৰ ভিতৰতো কৰিছে, কেনিয়াৰ অৰণ্যৰ ভিতৰত এটা বিমানবন্দৰ।”

“মই হতবাক, মানুহে অনুৰোধ কৰা উচিত আছিল… বাওঁপন্থীসকলে। চৰকাৰে তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন হোৱাৰ সলনি, বাওঁপন্থীসকলে ইয়াত এটা পাঁচ তাৰকাৰ হোটেল আনিবলৈ উদ্যোগ লোৱা উচিত আছিল,” শৰ্মাই কয়।

ডিচেম্বৰ ২০২৪ৰ এটা আৰটিআই (সূচনাৰ অধিকাৰ আইন)ৰ উত্তৰ আৰু দ্য কলেক্টিভে পোৱা অন্যান্য নথিয়ে নিশ্চিত কৰে যে গোলাঘাট জিলা প্ৰশাসনে জিলাৰ ভূমি উপদেষ্টা সমিতিৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি এটিডিচিক ৩০ বিঘা মাটি আবণ্টন কৰিছিল। এটিডিচিয়ে সেই মাটি চাৰাফ গোটক হস্তান্তৰ কৰিছিল। ২০২২ চনত এজন চৰকাৰী বিষয়াই দাবী কৰিছিল যে ভূমি সমিতিৰ সদস্যসকলৰ ভিতৰত ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী অতুল বৰাও আছিল।

ইফালে, চাৰাফ গোটেও কয় যে তেওঁলোকে এটিডিচিৰ পৰা ১০ একৰ মাটি (যি প্ৰায় ৩০ বিঘা) পাইছিল হোটেল নিৰ্মাণৰ বাবে। মুখ্যমন্ত্ৰী শৰ্মাই কয় যে ই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ওচৰত পাঁচ তাৰকাৰ হোটেল নিৰ্মাণৰ বাবে গোটটোক দিয়া হৈছিল।

চাৰাফ গোটে কেইবাটাও কোম্পানীৰ জৰিয়তে ভাৰতত হায়াত ব্ৰেণ্ডৰ হোটেল চলায়, যাৰ ভিতৰত দিল্লী, মুম্বাই আৰু বেংগালুৰুৰ হোটেলো আছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আতিথ্য শৃংখল হায়াতৰ লোক ডেভিড পিটাৰ্ছ আৰু এলটন চে টুং ৱঙ গোটৰ কোম্পানীৰ ব’ৰ্ডত আছে। কোম্পানীটোৰ ২০২৫ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ বিত্তীয় বৰ্ষত প্ৰায় ১,০০০ কোটি টকাৰ ৰাজহ আছিল।

২০২১ চনত ৰাধেশ্যাম চাৰাফ, যি চাৰাফ পৰিয়ালৰ প্ৰয়াত পিতৃপুৰুষ আৰু হায়াতক ভাৰতলৈ অনাৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়, আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ নাম পেণ্ডোৰা পেপাৰ্ছত উল্লেখ হৈছিল। ইয়াত মধ্য আমেৰিকাৰ কৰ-আশ্ৰয়স্থল বেলিজত এটা ট্ৰাষ্ট প্ৰকাশ পাইছিল। পেণ্ডোৰা পেপাৰ্ছ হৈছে লিক হোৱা নথি য’ত ৰাজনীতিবিদ, ব্যৱসায়ী আৰু ছেলিব্ৰিটীসকলে কৰ-আশ্ৰয়স্থলত থকা অফশ্বৰ ট্ৰাষ্ট আৰু গোপন কোম্পানীৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল।

ছাৰাফ গ্ৰুপ চলোৱা এখন হোটেলৰ মে’ ২০২৬ ব’ৰ্ড মিটিঙৰ ৰিপ’ৰ্টত কোৱা হৈছে যে “কোম্পানীয়ে কাজিৰঙা, অসমত ১০ একৰ লিজত লোৱা মাটিৰ ওপৰত অধিকাৰ লাভ কৰিছে। এই মাটি হায়টৰ দ্বাৰা ১১৫-কোঠা থকা  ALILA লাক্সৰী ৰিজ’ৰ্ট বিকাশৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত কৰা হৈছে। ইয়াক বিত্তিয় বছৰ ২০২৮-ৰ ভিতৰত কাৰ্যকৰী কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আছে।”

এখন “ইনভেষ্টৰ প্ৰেজেণ্টেশ্যন” অনুসৰি এই লাক্সৰী ৰিজ’ৰ্টটো কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ওচৰতে অসম চৰকাৰৰ পৰা ৯৯ বছৰলৈকে লিজত লোৱা মাটিত বিকশিত কৰা হ’ব। ইয়াক ২০২৮ চনৰ ভিতৰত কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব। The Collective-এ পৰীক্ষা কৰা নথিপত্ৰত অসম চৰকাৰে বাণিজ্যিক উদ্দেশ্যে গ্ৰুপক কি হাৰত মাটি লিজ দিছিল সেয়া প্ৰকাশ নকৰে।

২০২২ চনৰ পৰা গোলাঘাটৰ আদিবাসী বাসিন্দাসকলে এই প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰি আহিছে আৰু গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ত আবেদন দাখিল কৰিছে। তেওঁলোকৰ যুক্তি হৈছে যে মাটি তেওঁলোকৰ পৰা জোৰকৈ অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।

ইংলে পাথাৰত প্ৰায় ৪৫টা আদিবাসী পৰিয়ালৰ শেহতীয়া প্ৰতিবাদ। ইয়াত GKLHRPC-ৰ সদস্যসকলৰ সমৰ্থন আছিল, য’ত ড’লেও আছিল। পৰিয়ালসমূহে অভিযোগ কৰে যে তেওঁলোকৰ কৃষি আৰু চৰণীয়া মাটি জোৰকৈ অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ফটো: অনুপম চক্ৰৱৰ্তী

এই বিবাদসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিতভাৱে ডোলে আৰু আন চাৰিজন কৰ্মীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।

মূখ্যমন্ত্ৰী শৰ্মাই হায়াটৰ বেনাৰত হোটেল নিৰ্মাণ হৈ আছে বুলি বাৰে বাৰে দাবী কৰাৰ সত্ত্বেও, কোম্পানীয়ে আন্তৰ্জাতিক অলাভজনক সংস্থা বিজনেছ এণ্ড হিউমেন ৰাইটছ চেণ্টাৰে ডোলেৰ গ্ৰেপ্তাৰ সম্পৰ্কে সোধাত কৈছিল: “যদিও কিছুমান হায়াট সহযোগী কোম্পানীৰ জুনিপাৰ হোটেলছৰ সৈতে ইতিমধ্যে ব্যৱসায়িক সম্পৰ্ক আছে, য’ত অ-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী মালিকানাৰ স্বার্থো আছে, হায়াটে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ওচৰৰ ইংলে পাথৰ/হাতিকুলিত প্ৰস্তাৱিত হোটেল প্ৰকল্পক ব্ৰেণ্ড বা পৰিচালনা কৰিবলৈ কোনো চুক্তি কৰা নাই।”

কোম্পানীয়ে আৰু কৈছিল, “মৌলিক মানৱ অধিকাৰ, য’ত আদিবাসী লোকৰ অধিকাৰো আছে, সেইবোৰক সন্মান আৰু মান্যতা দিয়া আমাৰ সৰ্বোচ্চ অগ্ৰাধিকাৰসমূহৰ ভিতৰত এটা – আৰু হায়াটৰ ৰাজহুৱা মানৱ অধিকাৰ বিবৃতিয়ে আমাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি নিশ্চিত কৰে। আমি মতপ্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ গুৰুত্বও স্বীকাৰ আৰু সমৰ্থন কৰোঁ, আৰু আমি মিষ্টাৰ ডোলেৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত মন্তব্য কৰিবলৈ স্থানত নাই।”

ৰিপ’ৰ্টাৰ্ছ কলেক্টিভে অসম চৰকাৰ আৰু হায়াট আৰু চাৰাফ গোটসমূহলৈ প্ৰশ্ন পঠিয়াইছে। তেওঁলোকৰ উত্তৰৰ সৈতে এই প্ৰতিবেদন আপডেট কৰা হ’ব।

কাজিৰঙাৰ কাষৰ মাটিৰ ওপৰত বিবাদ

স্থানীয় বাসিন্দাসকলে দাবী কৰে যে অসম চৰকাৰে ২০ৰো অধিক পৰিয়ালৰ মাটি অধিগ্ৰহণ কৰিছে। “আমি আমাৰ মাটিৰ বাবে বাৰ্ষিক ৰাজহ দি আহিছোঁ। কিন্তু ২০২২ চনত ৰাজহ কাৰ্যালয়ে মাটিৰ কৰ সংগ্ৰহ কৰা বন্ধ কৰি দিলে, যাৰ বাবে আমাৰ সন্দেহ হ’ল,” লোখু গোৱালাই কয়। তেওঁ এজন বাক্‌-প্রতিবন্ধী আদিবাসী খেতিয়ক, যি প্ৰথম উচ্ছেদিতসকলৰ এজন।

২০২৪ চনৰ জুনত ইংলে পথৰত লোখু গোৱালাৰ ঘৰৰ অৱশেষ। গোৱালাই কয় যে ATDC-এ তেওঁৰ এতিয়া ধ্বংস হোৱা ঘৰৰ কাষত এটা চিহ্ন স্থাপন কৰাৰ পিছত তেওঁক মাটিৰ পৰা উচ্ছেদ কৰা হৈছিল। ফটো: অনুপম চক্ৰৱৰ্তী

শ্ৰীমতী কিষাণ, আন এগৰাকী উচ্ছেদিতাই কয়, “প্ৰথমে তেওঁলোকে আমাক কৈছিল যে মাটিত এটা গাহৰি ফাৰ্ম হ’ব, তাৰ পিছত আদিবাসী সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰৰ প্ৰস্তাৱ আহিছিল। তাৰ পিছত কোনোবাই আমাক ক’লে যে আমাৰ মাটিত এটা ডাঙৰ হোটেল নিৰ্মাণ কৰা হ’ব। আমাৰ কিছুমানে এই পৰিকল্পনাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল কাৰণ এইটোৱেই আমাৰ একমাত্ৰ মাটি।”

বাসিন্দাসকল আদিবাসী চাহ বাগিচা সম্প্ৰদায়ৰ, যিসকলক ব্ৰিটিছ শাসনকালত চুক্তিবদ্ধ শ্ৰমিক হিচাপে এই অঞ্চললৈ অনা হৈছিল। তেওঁলোকে চৰকাৰৰ মাটি শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছে।

বোকাখাটৰ বিধায়ক অতুল বৰা আৰু গোলাঘাট জিলা প্ৰশাসনৰ মতে, প্ৰকল্পটো চৰকাৰী মাটিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, য’ত অবৈধ দখল পোৱা গৈছিল আৰু আঁতৰোৱা হৈছিল।

কিন্তু ATDC-লৈ কৰা RTI প্ৰশ্নৰ উত্তৰত সমগ্ৰ মাটিখনক ‘চৰকাৰী পিৰিয়ডিক পট্টা’ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যি ধাৰকক মাটিৰ ওপৰত স্থায়ী, উত্তৰাধিকাৰী আৰু হস্তান্তৰযোগ্য অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে আইনীভাৱে বিক্ৰী, উপহাৰ বা বন্ধকী ৰাখিব পাৰে আৰু অসম ভূমি আৰু ৰাজহ নিয়মাৱলী, ১৮৮৬ৰ ধাৰা ৯ অনুসৰি নিয়মীয়া মাটি ৰাজহ পৰিশোধ কৰিব লাগে।

২০২৪ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ  প্ৰাধিকৰণে (নেশ্যনেল গ্ৰীণ ট্ৰিবিউনেল) মাটি অধিগ্ৰহণৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত বাতৰিৰ ভিত্তিত এই বিষয়টোত স্বতঃপ্ৰণোদিতভাৱে গোচৰ লৈছিল। এই গোচৰত লোকসকলক যুক্তি দাঙি ধৰাৰ সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল আৰু শীঘ্ৰেই আদালতে গোচৰটো বন্ধ কৰি দিছিল। আদালতে কৈছিল যে প্ৰকল্পৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা বাতৰিসমূহ ‘অকালীন’।

বাসিন্দাসকলে আৰু এটা অভিযোগ কৰিছে যে প্ৰভাৱিত কেইবাজনো আদিবাসী বাসিন্দাক অসম মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সহায় পুঁজিৰ পৰা ৩ লাখ টকাৰ চেক দিয়া হৈছে।

প্ৰভাৱিত ভুক্তভোগী মিনালি গোৱালাৰ মতে, বোকাখাটৰ চাৰ্কল অফিচাৰৰ জৰিয়তে তেওঁক ৩ লাখ টকাৰ চেক আগবঢ়োৱা হৈছিল। “এই চেকবোৰ ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ পৰা হস্তান্তৰ কৰা হৈছে। অৱশ্যে কিছুমান পৰিয়ালে এই চেক সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছে। আন কিছুমানে চেকখন কিহৰ বাবে সেইটো নজনাকৈয়ে গ্ৰহণ কৰিছে। যেতিয়া কোনোবাই বোকাখাটৰ চাৰ্কল অফিচত সুধিছিল, তেতিয়া তেওঁলোকক কোৱা হৈছিল যে ই মাটি অধিগ্ৰহণৰ বাবে। কিন্তু কোনো আনুষ্ঠানিক যোগাযোগ নাছিল। আমি ইয়াক প্ৰত্যাখ্যান কৰিলোঁ কাৰণ আমি আমাৰ মাটিক মূল্য দিওঁ আৰু কোনো ধনৰাশিয়ে আমি ভোগা ক্ষতিৰ ক্ষতিপূৰণ দিব নোৱাৰে,” গোৱালাই দ্য কলেকটিভক কৈছিল।

১ জুনত গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসম চৰকাৰ আৰু এটিডিচিৰ ওপৰত নোটিচ জাৰি কৰিছিল। এই নোটিচ এটা আবেদনৰ ওপৰত দিয়া হৈছিল য’ত ২০টা উচ্ছেদিত পৰিয়ালে আদালতত এই মাটিৰ নথি দাখিল কৰিছিল। অসম চৰকাৰে মাটিখন বেৰাই লৈছিল আৰু নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আছিল।

স্থানীয় বাসিন্দাসকলে কৈছে যে ২৪ জুনত গোলাঘাট জিলা প্ৰশাসনে পূৰ্বৰ কোনো জাননী নোহোৱাকৈ এটা সমীক্ষা চলাইছিল।

“আমাক কোৱা হৈছিল যে ২৯ জুনত আন এটা জৰীপ কৰা হ’ব। তাৰ সলনি আমি আমাৰ মাটিত নিৰ্মাণ সামগ্ৰী পেলোৱা দেখিলোঁ,” গীতা গোৱালাই দাবী কৰিছে।

সেই সময়ত তেওঁ ক’লে, এটা ডাঙৰ পুলিচ বাহিনী মোতায়েন কৰা হৈছিল আৰু মানুহক তেওঁলোকৰ মাটিত সোমাবলৈ বাধা দিয়া হৈছিল।“তাৰ ফলত হাতাহাতি হৈছিল। সেই হাতাহাতিত গোলাঘাট পুলিচে দাখিল কৰা এফআইআৰত আমাক অভিযুক্ত হিচাপে নাম লগোৱা হৈছে। ইয়াৰ ফলত আমাৰ সৈতে থিয় দিয়া নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে,” তেওঁ অভিযোগ কৰিছে।

এফআইআৰ

অসম আৰক্ষীৰ জাননীত ডলেইকে ধৰি ১৬ জন ব্যক্তি, জি কে এল এইচ আৰ পি চিৰ সদস্য, অন্যান্য নাগৰিক সমাজ গোট আৰু “আন ৫০ জন ব্যক্তি”ৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত অভিযুক্তসকলে “চলি থকা চৰকাৰী প্ৰকল্প সম্পৰ্কীয় এক সভা আয়োজন কৰিছিল” বুলি কোৱা হৈছে।

আৰক্ষীয়ে অভিযোগ কৰিছে যে অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে পিছত “স্থানত বেআইনীভাৱে সোমাইছিল” “ঘাতক অস্ত্ৰ লৈ,” আৰু “নিৰ্মাণ শ্ৰমিকসকলক ভাবুকি দিছিল,” চিমেণ্ট মিক্সাৰত জুই লগাই “ক্ষতি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল” আৰু “আৰক্ষী কৰ্মচাৰীসকলক আক্ৰমণ কৰিছিল।”

ড’লে আৰু অন্যান্য গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা লোকসকলক ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা (বিএনএছ)ৰ কেইবাটাও ধাৰাত অভিযোগ আৰোপ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত দাংগাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি জুইৰে ক্ষতি কৰা আৰু ৰাজহুৱা বিষয়াক বাধা দিয়াৰ বাবে আঘাত কৰা পর্যন্ত আছে।

বোকাখাট আৰক্ষী চকীৰ এজন ছাব-ইন্সপেক্টৰৰ অভিযোগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই এফআইআৰত ডলেইক “বেআইনী সমাবেশৰ মূল মগজু, যিয়ে ইয়াৰ সাধাৰণ উদ্দেশ্য সাধনৰ বাবে” বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। জি কে এল এইচ আৰ পি চিয়ে নিজৰ বিবৃতিত এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰিছে আৰু গ্ৰেপ্তাৰসমূহক “মাটিৰ বেআইনী দখলৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়া এক আদিবাসী আন্দোলনৰ ওপৰত দমন” বুলি অভিহিত কৰিছে।

১২ জুলাইত অসম আৰক্ষী গুৱাহাটীত থকা এটা ব্যক্তিগত বাসগৃহৰ বাহিৰত উপস্থিত হয়, য’ত ড’লে থাকি আছিল। তাতে তেওঁক আটক কৰা হয়।

আৰক্ষীয়ে আইনী প্ৰক্ৰিয়া অৱলম্বন নকৰাকৈ ডলেইক ১৮ ঘণ্টা আটক কৰি ৰাখিছিল। অন্যান্য কৰ্মী আৰু বন্ধুসকলে আৰক্ষীক তেওঁৰ আটকৰ কাৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ হেঁচা দিছিল। শেষত ডলেইক আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।

গীতা গোৱালা (মাজত) আৰু মিনালী গোৱালা (সোঁফালে) জি কে এল এইচ আৰ পি চিৰ সদস্যসকলৰ সৈতে বোকাখাট পুলিচ ষ্টেচনৰ বাহিৰত প্ৰণৱ দলেই আৰু অন্যান্য গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা নেতাসকলক মুকলি কৰাৰ দাবীত ধৰণা প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত। ফটো: বিশেষ ব্যৱস্থা

দ্য কলেক্টিভে গোলাঘাটৰ পুলিচ অধীক্ষকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। ডলেইৰ আটক আৰু গ্ৰেপ্তাৰত যথাযথ আইনী প্ৰক্ৰিয়া মানি চলা হৈছিল নেকি সেই বিষয়ে প্ৰতিক্ৰিয়া পোৱাৰ লগে লগে এই প্ৰতিবেদন আপডেট কৰা হ’ব।

ডলেই আৰু এই গোচৰত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা অন্য চাৰিজন ন্যায়িক জিম্মাত আছিল। গোলাঘাট ছেচনছ আদালতে ২৯ জুলাইত তেওঁলোকক জামিন প্ৰদান কৰিছিল।

জামিন আদেশ

বেইল দিওঁতে এডিচনেল ছেছনছ জজ এন এম আব্দুল্লাহ আহমেদে কৈছে যে “বৰ্তমানৰ বিবাদটো পৰিৱেশৰ অৱক্ষয় আৰু স্থানীয় চাহ জনজাতিৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক গাঁথনিত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে গভীৰ উদ্বেগৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।”

“য’ত পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু আদিবাসী জীৱনৰ সংযোগ হয়, তাত অপৰাধ আইনৰ সাধাৰণ ব্যৱস্থা স্থানীয় উদ্বেগ দমন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি। প্ৰকৃত ৰাজহুৱা শান্তি প্ৰভাৱিত লোকক নিমাত কৰি নহয়, তেওঁলোকৰ কথা শুনিহে পোৱা যায়,” আদেশত উল্লেখ কৰা হৈছে।

লগতে কৈছে, “ইয়াত এইটোও উল্লেখ কৰা প্ৰয়োজনীয় যে চাহ জনজাতিৰ দৰে প্ৰান্তীয় গোট জড়িত থকা গোচৰত গাঁথনিক অসমতাই স্থানীয় সমাজক কৰ্পোৰেট বা ৰাজ্যিক সংস্থাৰ সৈতে সমানে আলোচনা কৰাত বাধা দিয়ে। এনে পৰিস্থিতিত কৰ্মী বা সমাজৰ নেতাক ‘বাহ্যিক বিঘিনি সৃষ্টিকাৰী উপাদান’ বুলি গণ্য কৰিলে কোনো ফলপ্ৰসূ ফলাফল নোপোৱা যায়।”

২৮ জুনৰ ঘটনাৰ বিষয়ে আৰক্ষীৰ বিৱৰণৰ ওপৰত আদেশত আৰক্ষীৰ বহু অভিযোগৰ সমৰ্থনত ভিডিঅ’ প্ৰমাণৰ অভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

বিদেশ ভ্ৰমণৰ বিষয়ে জজ আহমেদে দো’লেৰ উকীলৰ যুক্তি উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁ পৰিৱেশ কৰ্মী হিচাপে বহু বিদেশী দেশ ভ্ৰমণ কৰিছে আৰু সেই প্ৰক্ৰিয়াত ভ্ৰমণ আৰু অন্যান্য খৰচৰ বাবে ধন পাব পাৰে আৰু তদন্তকাৰী বিষয়াই “আৰোপিতৰ ন্যায়িক হেফাজতৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ” “নথিভিত্তিক তদন্ত” চলাব পাৰে।

কিন্তু এতিয়া অসম চৰকাৰে দোলেৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা আইন প্ৰয়োগ কৰিছে, যাৰ ফলত বেইল নিষ্ফল হৈছে।

এই প্ৰতিবেদন কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) ব্যৱহাৰ কৰি বাংলালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে। সম্পূৰ্ণ সঠিকতাৰ বাবে ইংৰাজীত থকা মূল প্ৰতিবেদনখন চাওক।